Ukwezi Kumenyekanisha no Kwiyahura Ukwezi
Finding resources as we observe Recovery Awareness and Suicide Prevention month
September is both Recovery Awareness and Suicide Prevention Month. Just about everyone has been impacted by one or both of these topics. In fact, more than one in six Americans reported living with a substance use disorder (SUD) in 2022, according to the Centers for Disease Control and Prevention (CDC).
SUD ni indwara idakira, ubuzima bwawe bwose iterwa no gukoresha nabi ibiyobyabwenge - bitemewe n'amategeko kandi byemewe n'amategeko, harimo imiti yandikiwe, opiates, inzoga, ibitera imbaraga, nibindi - bikenera kuvurwa no kwitabwaho buri munsi, kimwe na hypertension cyangwa diyabete. Iyi ndwara ntabwo yananiwe imyitwarire cyangwa kubura ubushake, ahubwo ni indwara igoye yubwonko. Wari uzi ko gukoresha ibintu bidakira bishobora guhindura no guhindura chimie yubwonko bwawe?
There are many factors that contribute to a SUD, including a history of genetics, mental health disorders, and personality.
Kuba Nzeri ikora nk'ukwezi gukiza no gukumira kwiyahura birakwiye kubera ko gukoresha ibiyobyabwenge n'indwara zo mu mutwe bikunze kugaragara, bikongera ibyago byo kwiyahura. Nk’uko amakuru aturuka muri CDC abivuga, hari impamvu nyinshi zituma umuntu ufite ikibazo cyo gukoresha ibiyobyabwenge ashobora no kugira ibyago byinshi byo kwiyahura:
- Abantu banywa ibiyobyabwenge, harimo n'inzoga, barashobora kurushaho guhubuka, kubangamira imitekerereze, no gutakaza ibyo babuza, ibyo byose byongera amahirwe yo kwiyahura.
- Ibintu birashobora gukoreshwa kugirango woroshe umubabaro wigikorwa cyo kwiyahura ubwacyo.
- Gukoresha ibiyobyabwenge bishobora gutera impinduka mubwonko bikaviramo kwiheba mugihe runaka. Ibyago byo kwiyahura byiyongera niba umuntu afite ikibazo cyo gukoresha ibiyobyabwenge byiyongera kuburwayi bwo mumutwe.
- Kunywa ibiyobyabwenge bishobora kuviramo guhungabanya umubano, bigatuma umuntu yitandukanya ninkunga ye kandi akabura aho ahurira, bishobora no kongera ibyago byo kwiyahura.
Kurandura inzitizi zo gukira
Reka tubitege amaso. Gukoresha ibiyobyabwenge bikunze gushimwa cyangwa guhimbazwa muri societe yacu, uhereye kumatangazo yinzoga yoroheje, yishimye kugeza ibyamamare birori ndetse no kwerekana ibiyobyabwenge. Benshi bemeza ko gukoresha ibiyobyabwenge ari amahitamo aho kuba indwara. Abantu bakoresha imvugo ishaje kugirango baganire kubuzima bwo mumutwe. Iyi myumvire, imigani, n'ibitekerezo bitari byo birashobora gutera isoni nyinshi kandi bikabuza abantu kwivuza.
Hariho firime zimwe zerekana neza gukoresha ibiyobyabwenge nubuzima bwo mumutwe. Filime imwe narebye mu myaka ya za 20, “Requiem for Inzozi,” ni impamo mu kwerekana hejuru kandi ntoya yo gukoresha ibiyobyabwenge mu buryo bukomeye kandi buteye ubwoba. Biracyafite ingaruka kugeza uyu munsi. Filime zigaragaza neza ubuzima bwo mu mutwe zirimo "Umukobwa wahagaritswe" na "Umukara wa Swan." Izi firime zimbitse zirashobora guhindura imyumvire yawe kubuzima bwo mumutwe.
The truth is that substance use and mental health disorders affect all individuals, no matter their races, ethnicity, and ages. Remember: Substance use disorder is a disease of the brain. Below are ways in which you can incorporate person-first language to decrease stigma, stereotypes, and discrimination.
Inzira zo kubigiramo uruhare

There are plenty of training resources to learn more. The Wright Center hosts regular Mental Health First Aid Trainings, which provide the tools to assist individuals experiencing a substance use or mental health crisis, and is free for all staff. Please check the Events and Volunteering Portal and click on the new “upcoming training section tab” for future sessions.
Dutanga kandi ibikoresho bya Narcan kubakozi nabaturage ndetse tunakira amahugurwa ya Narcan. Narcan, izwi kandi ku izina rusange, naloxone, ni imiti ihindura ingaruka ziterwa no kunywa birenze urugero. CDC ivuga ko nubwo muri 2023 hagabanutseho 3% by'impfu zatewe no kunywa ibiyobyabwenge mu 2023 kuva mu 2018, muri Amerika haracyari impfu zingana n’ibiyobyabwenge 107.543. Ngiyo nyina wumuntu, umukobwa, mushiki we, murumuna we, se. Njye kubwanjye nabuze inshuti ebyiri magara mukwezi gushize kubera kunywa ibiyobyabwenge. Kurenza urugero bikomeje kwiyongera kandi bibabaza umutima, kandi tugomba gufata ingamba. Nyamuneka witabire gahunda zacu nyinshi zo kwiga byinshi no kwiyigisha.
Kugira ngo umenye byinshi kuri Narcan, cyangwa izina rusange Naloxone, nyamuneka sura nida.nih.gov/publications/drugfacts/naloxone .
Kwihangana nkinzira yo gukira
Nubwo urugendo rutesha umutwe umuntu yihanganira iyi ndwara, gukira birashoboka mugukomeza gahunda yo kuvura, ishobora kuba ikubiyemo imiti ifasha imiti (MAT), ubujyanama, amatsinda atera inkunga, nabandi. Wibuke, buri muntu afite inzira yihariye yo kubona ubushishozi n'intego, kandi ntamuntu ufatwa nk "gukira." SUD n'indwara idakira ikenera imiyoborere ya buri munsi.
The Wright Center’s Pennsylvania-designated Opioid Use Disorder Center of Excellence helps patients struggling with SUD. By viewing addiction through a whole-person approach, taking into consideration the spiritual and behavioral aspects of recovery, the program helps patients reshape their lives. We also have our Healthy MOMS Program, which assists expecting and new mothers who struggle with this disorder, by providing mothers and their children with tools, treatment, and care.
Bimwe mubigenda neza muri izi gahunda ni abakozi bagize urugendo rwabo rwo gukira kandi bashobora gutanga uburyo bwihariye hamwe nimpuhwe zimbitse kubarwayi bafite ibibazo byo gukoresha ibiyobyabwenge nibibazo byubuzima bwo mumutwe. Abantu benshi bakira bazinjira mumirimo murwego rwo gukoresha ibiyobyabwenge cyangwa mubuzima bwo mumutwe kugirango basubize kandi bafashe abandi. Mfite imyaka irenga 12 yubushishozi, kandi umwuga wanjye n'inzira y'ubuzima kuva kurugamba rwanjye byanyoboye hano.
Hanyuma, kubantu bose bashobora kuba bahanganye nonaha: Rimwe na rimwe mubuzima, tugomba gutera ibintu intambwe imwe icyarimwe, cyangwa umunota umwe icyarimwe. Ntushobora kuba wenyine mu rugamba rwawe. Hariho ubufasha kandi hariho ibyiringiro.
Urakoze,

Allison LaRussa, B.A, CPS, RYT (she/her)
Associate Vice President of Health and Wellness