Kwirinda kwiyahura
Kwiyahura: Kuki tutabivugaho byinshi?
Kwiyahura nimwe mubitera urupfu kwisi yose, none kuki tutabiganiraho cyane? Gupfobya birashobora kugira ingaruka zikomeye mugutangiza ikiganiro. Turashobora kumva tudashaka cyangwa dufite isoni zo kuvuga kubitekerezo n'amarangamutima yacu, bikomeza ukwezi.
Igihe nari mfite imyaka 20 gusa, nababazaga igihombo kandi ndwana cyane no gukoresha ibiyobyabwenge nibibazo byamafaranga. Ndibuka ko numva nta byiringiro kandi nta gaciro mfite. Nagerageje kwiyahura.
Nari narakuze mfite ubwoba bwo kuvuga kubyo numvaga cyangwa ibyo nahuye nabyo, kabone niyo naba nshyigikiwe nabakunzi. Noneho, naje gusobanukirwa ko hari imbaraga nyinshi mukuvuga ibyiyumvo byawe. Bituma abandi bumva batigunze, bikuramo ububabare nububabare mumubiri wawe, kandi bikaguhuza nabandi. Twese tuzahura no kwiheba, kubura, guhangayika, cyangwa guhangayika mugihe runaka mubuzima bwacu. Wibuke, uri ingenzi, urumva, kandi ntuzigera uba wenyine.
Nyamuneka fata akanya usubiremo aya magambo hanyuma uhitemo niba wemera ko buriwese ari umugani cyangwa ukuri:
- Kubaza umuntu kwiyahura bizashishikariza umuntu kugerageza kwiyahura.
- Iyo umuntu atekereje kwiyahura, ntakintu ushobora gukora.
- Umuntu ugerageza kwiyahura azahora yiyahura.
- Kwiyahura bibaho nta nteguza.
Buri jambo ryatanzwe haruguru ninama yigihugu ishinzwe imibereho myiza mumutwe ni UMUGANI .
Impamvu buri jambo ari umugani:
- Iyo tubajije kubyerekeye kwiyahura, dukwiye guhora tuyobora. Ibi birashobora gutuma umuntu yugurura kandi akumva amerewe neza mubyiyumvo byabo, ndetse no kugabanya agasuzuguro katewe no kwiyahura.
- Abantu benshi bafite ibyago bumva biyahura mugihe gito gusa cyubuzima bwabo.
- Ibibazo byinshi bifitanye isano nurwego rukomeye rwumubabaro kandi ni igihe gito.
- Hariho ibimenyetso byinshi byo kuburira bijyanye no kwiyahura n'ibitekerezo byo kwiyahura.
Ibintu bishobora guteza ibyago nibimenyetso byo kuburira
Impamvu zishobora kubamo:
- Kugerageza kwiyahura
- Amateka yo kwiyahura mumuryango
- Gukoresha ibiyobyabwenge
- Imyitwarire mibi (depression, bipolar disorder, nibindi)
- Gutakaza nibindi bintu (urugero, gutandukana k'umubano cyangwa urupfu)
- History of abuse
- Gutotezwa
- Indwara zidakira z'umubiri, harimo n'ububabare budashira
- Kwigunga
- Agasuzuguro kajyanye no gushaka ubufasha
Bimwe mu bimenyetso byo kuburira bishobora kubamo:
- Kuvuga cyangwa kwandika kubyerekeye urupfu, gupfa, cyangwa kwiyahura.
- Kwiheba, kugabanuka kwintego mubuzima, kuvuga ibintu nkibi, "Byaba byiza ntari hano."
- Kongera inzoga na / cyangwa gukoresha ibiyobyabwenge
- Gukuramo abakunzi nabaturage
- Imyitwarire idahwitse / idahwitse
- Imyumvire idasanzwe irahinduka
- Kuvuga kuba umutwaro kubandi cyangwa kumva umutego
- Gutanga ibintu
(Inkomoko: Ishyirahamwe ry’indwara zo mu mutwe zo muri Amerika)
Ururimi rwerekeye kwiyahura:
Fata akanya utekereze ku mpamvu twavuga ko umuntu "yapfuye yiyahuye" aho "kwiyahura" cyangwa "gutsinda".
Iyo dukoresheje ijambo "kwiyemeza," tuba dushaka kuvuga ko iki ari icyaha cyangwa ikintu cyicyaha. Iyo dukoresheje ijambo "gutsinda," tuba dushimangiye kwiyahura kugirango tube ikintu cyiza. Imvugo muri societe yacu ifite byinshi isobanura nabi kandi irongera ikomeza gupfobya kwiyahura.
Reka duhindure uko tubona kandi dukora muburyo bwo kwiyahura no kumenyekanisha umuntu ubabaye cyane.
Kwikomeretsa cyangwa Kudakomeretsa Kwikomeretsa
- Kwiyangiza ni igihe umuntu yikomeretsa nkana.
- Ibi birashobora guterwa no gukata, gutwika, gushushanya, kwikubita wenyine, nubundi buryo.
- Ntabwo abantu bose bigirira nabi bafite umugambi wo kwiyahura, ariko, barashobora kugira ibyago byinshi.
- Abigirira nabi barashobora kugira amarangamutima akomeye kandi bakabona kuruhuka binyuze mu kwikomeretsa.
- Gukomeretsa kumubiri birashobora gutuma endorphine irekurwa
- Bamwe biyangiza bavuga ko aribwo buryo bwo kwiyumvamo mugihe uhuye numutima
Ibimenyetso nibimenyetso byo kuburira:
- Inkovu
- Gukomeretsa gushya, gukata, cyangwa gutwikwa
- Raporo kenshi zimpanuka zimpanuka
- Kwambara amaboko maremare cyangwa ipantaro, cyane cyane mubihe bishyushye
- Amarangamutima n'imyitwarire idahwitse hamwe no kudahubuka
Ubuhanga bwo guhangana:
Wibuke, abigirira nabi ntibashaka ko babitaho, ahubwo, bashobora kumva barengewe mugihe bahuye nibibazo bitoroshye kandi badafite ubuhanga bukwiye bwo guhangana namarangamutima yabo. Gucukumbura ahantu heza kugirango uhangane nububabare kandi wubake buhoro kuri buri buhanga bwo guhangana birashobora gutinda cyangwa gusimbuza kwiyangiza.
( Inkomoko: SAMHSA)

Niba wowe cyangwa umuntu uzi ko ukeneye inkunga ubungubu, hamagara cyangwa wandike 988.
Nzeri kandi ni ukwezi kwahariwe kugarura igihugu
- Igihe cyo kuganira ku ngaruka zo gukira bivuye mu gukoresha ibiyobyabwenge.
- Raporo y’ishami ry’ubuzima n’ubuzima muri Amerika 2021 ivuga ko umuntu mukuru kuri 3 kuri 3 yari afite ikibazo cyo gukoresha ibiyobyabwenge.
- Muri raporo ya CDC 2021, hapfuye abantu 107.622 bazize kunywa ibiyobyabwenge.
Reka dukore kugirango tuzane ubumenyi n'umucyo kubijyanye no gukoresha ibiyobyabwenge. Gukoresha ibiyobyabwenge ntabwo byananiranye cyangwa kubura ubushake, ahubwo ni indwara idakira. Gukira birashoboka hamwe nubuvuzi bukwiye.
Kugirango usome byinshi kubyerekeye gukoresha ibiyobyabwenge, kanda iyi link.
Reka turebere hamwe Intambwe zikorwa, Ibintu byo Kurinda,
n'ubuhanga bwo guhangana

Impamvu zo gukingira:
- Guhura nababitanga (nko gukurikirana terefone yaturutse kubashinzwe ubuzima).
- Kuvura neza mu mutwe; byoroshye kubona uburyo butandukanye bwo kwivuza.
- Ibyiyumvo byamasano akomeye kubantu, umuryango, umuryango, ninzego zimibereho.
- Strong sense of individual identity.
- Ubuhanga bwo gukemura ibibazo nubuhanga bwo gukemura amakimbirane.
- Ubuhanga bwiza bwo guhangana.


Niba ushaka kumenya byinshi bijyanye no kwifasha, uwo ukunda, cyangwa umuntu uwo ari we wese uhuye n’ibibazo by’ubuzima bwo mu mutwe cyangwa ibibazo, urashobora kwinjira mu mahugurwa yacu y’ubuzima bwo mu mutwe ku ya 25 na 26 Nzeri.Aya masomo atanga ubumenyi, ubushishozi, nibikoresho gufasha mubibazo cyangwa ibibazo. Ibi bikoresho birashobora gufasha kurokora ubuzima.
Urakoze,


Allison LaRussa, B.A., CPS, RYT
Associate Vice President of Health and Wellness